Law of Common Fate
Strategy: Muốn người dùng hiểu nhiều phần tử là một nhóm, cho chúng chuyển động đồng pha - một animation cùng nhịp nhóm mạnh hơn mọi đường kẻ phân cách.
Law of common fate là nguyên tắc nhóm của trường phái Gestalt nói rằng những phần tử cùng thay đổi theo một cách giống nhau sẽ bị hệ thị giác đọc thành một đơn vị. Chữ fate ở đây nghĩa là số phận chung: cùng trôi về một phía, cùng sáng lên rồi tối đi, cùng phóng to theo một nhịp. Điểm đáng chú ý là chuyển động đồng pha lấn át gần hết các tín hiệu nhóm khác. Mười hai hình tròn xanh nằm rải rác, nếu ba trong số đó cùng dịch sang phải, ba hình đó tách ra thành một nhóm riêng ngay lập tức - dù chúng không gần nhau hơn và cũng chẳng giống nhau hơn chín hình còn lại.
Các nhà Gestalt đầu thế kỷ 20 đưa common fate vào cùng bộ nguyên tắc với gần kề, tương tự và liên tục. Lý do tiến hóa khá rõ: trong tự nhiên, những điểm trên võng mạc di chuyển ăn khớp với nhau hầu như luôn thuộc về cùng một vật đang chuyển động. Một con báo đi sau bụi cỏ chỉ để lộ những mảng rời rạc, nhưng vì các mảng ấy dịch chuyển đồng bộ, não ghép lại thành một con vật thay vì mười mảng vô nghĩa. Nhận diện vật thể qua chuyển động chung nhanh và bền hơn nhận diện qua đường biên, vì nó không cần nhìn thấy trọn vẹn hình dáng.
Trong thiết kế giao diện, đây là công cụ nhóm mạnh nhất mà lại ít được dùng có ý thức. Khi một màn hình chuyển cảnh, các phần tử cùng bay vào từ một phía được hiểu là cùng thuộc một tầng nội dung; phần tử bay ngược chiều lập tức bị đọc là thứ khác. Trong app ngân hàng, lúc mở màn hình chi tiết giao dịch, nếu số tiền, phí và tổng cộng cùng trượt lên thành một khối trong khi phần khuyến nghị xuất hiện trễ bằng fade riêng, người dùng hiểu ngay ba con số đầu thuộc một phép tính và dòng cuối là chuyện khác. Ngược lại, một bảng số liệu cho từng dòng xuất hiện lệch pha sẽ tự phá vỡ cấu trúc mà bảng đó đang cố diễn đạt. Biểu đồ đa đường cũng vậy: hai đường dao động cùng nhịp bị mắt đọc thành một hiện tượng, và đó là lý do nhiều dashboard gợi ra kết luận nhân quả mà dữ liệu chưa hề chứng minh.
Common fate là người họ hàng động của law-of-proximity, nơi vị trí thay cho chuyển động, và của law-of-similarity, nơi hình thức làm công việc nhóm. Nó chia logic với law-of-continuity ở chỗ thị giác luôn tìm cách diễn giải đơn giản và liền mạch nhất. Còn motion-aftereffect cho thấy hệ thống phát hiện chuyển động này có kênh riêng, đủ độc lập để bị làm cho mỏi và sinh ảo giác.