Situated Cognition
Strategy: Khi đánh giá năng lực hay kiểm thử một luồng, đặt bài kiểm tra vào đúng bối cảnh sẽ dùng - kết quả trong phòng lab nói về phòng lab.
Situated cognition là quan điểm cho rằng nhận thức không phải một quá trình xử lý ký hiệu diễn ra bên trong đầu rồi được áp ra thế giới, mà là thứ hình thành trong chính hoạt động. Luận điểm gọn nhất của nó: biết không tách được khỏi làm, và mọi tri thức đều nằm trong hoạt động gắn với bối cảnh xã hội, văn hóa và vật chất nơi nó sinh ra. Hệ quả trực tiếp là một năng lực được học trong bối cảnh A không tự chuyển sang bối cảnh B, dù nội dung trên giấy giống nhau.
Brown, Collins và Duguid phát triển hướng này thành cognitive apprenticeship năm 1989, một phương pháp dạy đặt việc học vào trong hoạt động thật, với các bước làm mẫu, giàn giáo hỗ trợ rồi rút dần, và phản tỉnh. Lave và Wenger bổ sung khái niệm tham gia ngoại vi hợp pháp năm 1991: người mới học nghề không bắt đầu bằng lý thuyết mà bằng những việc thật nhưng ít rủi ro ở vòng ngoài của một cộng đồng thực hành, rồi tiến dần vào trung tâm. Điều họ thu được không chỉ là kỹ năng mà cả cách nói, cách nhìn vấn đề, tiêu chuẩn ngầm về thế nào là làm tốt - những thứ không có trong tài liệu nào.
Với công việc sản phẩm, đây là nền lý thuyết cho một điều nhóm research vẫn nói mà hay bị bỏ qua: bối cảnh kiểm thử là một biến, không phải phông nền. Một luồng chuyển tiền đạt tỷ lệ hoàn tất cao trong buổi usability test ở phòng họp yên tĩnh, trên wifi tốt, với người hướng dẫn ngồi cạnh, không nói được gì chắc chắn về cùng luồng đó lúc người dùng đứng ở quầy tính tiền, một tay giữ túi, mạng 3G chập chờn, và có người đang chờ sau lưng. Năng lực quan sát được trong buổi test một phần thuộc về buổi test.
Lý thuyết này cũng giải thích vì sao tài liệu hóa quy trình hiếm khi thay được người. Một chuyên viên vận hành phát hiện giao dịch bất thường dựa vào hàng loạt tín hiệu họ không gọi tên được: nhịp giao dịch nghe sai, tổ hợp thiết bị và giờ trông lệch. Đưa người đó vào một bài kiểm tra trên giấy với dữ liệu tách rời khỏi hệ thống thật, hiệu suất tụt - không phải vì năng lực là ảo, mà vì một phần năng lực nằm ở công cụ và môi trường vừa bị lấy đi. Thiết kế đào tạo theo hướng này nghĩa là xây môi trường tập sát thật, có rủi ro thấp, thay vì viết thêm tài liệu.
Situated cognition chia một giả định nền với embodied-cognition, rằng cơ thể và môi trường là phần của bộ máy nhận thức chứ không phải thiết bị ngoại vi. Nó là bước ngay trước distributed-cognition, nơi luận điểm được đẩy xa thêm: không chỉ gắn bối cảnh, nhận thức còn trải ra trên nhiều người và nhiều công cụ. Nó đặt một giới hạn thực tiễn cho cognitive-load-theory, vì tải nhận thức không chỉ do nhiệm vụ mà do cả bối cảnh quy định. Và nó là một dạng cụ thể của map-is-not-the-territory: bản mô tả một năng lực không bao giờ là năng lực đó.